สื่อการเรียนการสอน

          สื่อการเรียนการสอนนั้น หมายถึง ตัวกลางหรือช่องทางถ่ายทอดองค์ความรู้ ทักษะ ประสบการณ์ จากแหล่งความรู้ไปสู่ผู้เรียน และทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยสื่อการเรียนก็นับได้ว่าเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้เรียนผู้สอนได้แสดง บทบาท และเกิดความเข้าใจในวิชาที่เรียนที่สอนกันได้มากขึ้น

วัตถุประสงค์

—    สามารถอธิบายความของสื่อการเรียนการสอนได้

—    สามารถอธิบายประเภท และคุณสมบัติของสื่อการเรียนการสอนได้

—    สามารถเข้าใจหลักการเลือกสื่อการเรียนการสอน

—    สามารถอธิบายและดำเนินการใช้เทคโนโลยีในการเรียนการสอนได้

                    —    ขอบข่ายเนื้อหา

                    —    ความหมายสื่อการเรียนการสอน

                    —    ประเภทของสื่อการเรียนการสอน

                    —    คุณค่าของสื่อการสอน

                    —    หลักการเลือกสื่อการสอน

                    —    หลักการใช้สื่อการสอน

                    —    ขั้นตอนการใช้สื่อการสอน

                    —    ประเภทและคุณสมบัติของสื่อการสอน

                    —    รูปแบบและวิธีการใช้เทคโนโลยีการเรียนการสอน

ความหมาย

กิ ดานันท์  มลิทอง (2549: 100)  ได้ให้ความหมายคำว่า  สื่อ  (medium,pl.media)  เป็นคำมาจากภาษาลาตินว่า “ระหว่าง”  (betaween)  สิ่งใดก็ตามที่บรรจุข้อมูลสารสนเทศหรือเป็นตัวกลางข้อมูลส่งผ่านจากผู้ส่ง หรือแหล่งส่งไปยังผู้รับเพื่อให้ผู้ส่งและผู้รับสามารถสื่อสารกันได้ตรงตาม วัตถุประสงค์

  ประเภทของสื่อการเรียนการสอน

—    สื่อโสตทัศน์

—    สื่อแบ่งตามประสบการณ์การเรียนรู้

—    สื่อแบ่งตามทรัพยากรการเรียนรู้

—    ประเภทของสื่อการเรียนการสอน

 สื่อโสตทัศน์

โรเบิร์ต อี. เดอ  คีฟเฟอร์  (Robert  E.  de  Kieffer)

      1.   สื่อไม่ใช้เครื่องฉาย (nonprojected  materials)

      2.   สื่อเครื่องฉาย  (projected  and  equipment)

      3.    สื่อเสียง   (audio  materials  and  equipment)

  1.  สื่อไม่ใช้เครื่องฉาย (nonprojected  materials)

เป็นสื่อที่ใช้ทางทัศนะโดยไม่ต้อง ใช้เครื่องฉายร่วมด้วย  แบ่งออกเป็น  3  ประเภท  ได้แก่

1. สื่อภาพ (illustrative  materials)  เป็นสื่อที่สามารถถ่ายทอดเนื้อหา  เช่น  ภาพกราฟิก  กราฟ  แผนที่  ของจริง  ของจำลอง

2.  กระดานสาธิต  (demonstration  boards)  ใช้ในการนำเสนอเนื้อหา  เช่น กระดานชอล์ก  กระดานนิเทศ  กระดานแม่เหล็ก  กระดานผ้าสำลี  ฯลฯ

3. กิจกรรม  (activites)

2. สื่อเครื่องฉาย  (projected  and  equipment)

         เป็นวัสดุและอุปกรณ์  อิเล็กทรอนิกส์เพื่อการสื่อสารด้วยภาพหรือทั้งภาพทั้งเสียง  อุปกรณ์มีทั้งแบบฉายตรงและฉายอ้อมเพื่อถ่ายทอดเนื้อหาจากวัสดุแต่ละประเภท ที่ใช้เฉพาะอุปกรณ์นั้นเพื่อให้เป็นภาพปรากฏขึ้นบนจอ

 3.  สื่อเสียง   (audio  materials  and  equipment)

         เป็นวัสดุและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อการสื่อสารด้วยเสียง อุปกรณ์เครื่องเสียงจะใช้ถ่ายทอดเนื้อหาจากวัสดุแต่ละประเภทที่ใช้เฉพาะกับ อุปกรณ์นั้นเพื่อเป็นเสียงให้ได้ยิน  เช่น  เครื่องเล่นซีดีใช้กับแผ่นซีดี  เครื่องเล่น/บันทึกเทปใช้กับเทปเสียง  หรืออาจเป็นอุปกรณ์ในการถ่ายทอดสัญญาณเสียงดัง เช่นวิทยุที่รับสัญญาณเสียงจากแหล่งส่งโดยไม่ต้องใช้วัสดุใดๆในการนำเสนอ เสียง

    สื่อแบ่งตามประสบการณ์การเรียนรู้

       เอ็ดการ์ เดล ได้แบ่งสื่อการสอนออกเป็น 11 ประเภท  โดยพิจารณาจากลักษณะของประสบการณ์ที่ได้รับจากสื่อการสอนประเภทนั้น  โดยยึดเอาความเป็นรูปธรรมและนามธรรมเป็นหลักในการแบ่งประเภท  และได้เรียงลำดับจากประสบการณ์ที่เป็นรูปธรรมที่สุดประสบการณ์  ที่เป็นนามธรรมที่สุด  (Abstract  Concrete  Continuum)  เรียกว่า  “กรวยประสบการณ์”  (Cone  of  Experience)

   กิจกรรม

    ให้นิสิตแบ่งกลุ่ม 11 กลุ่ม ร่วมกันอธิบายและยกตัวอย่างประเภทของประสบการณ์ที่กลุ่มตนได้รับ เป็นเวลา 15 นาที พร้อมแล้วนำเสนอทีละกลุ่ม

  กรวยประสบการณ์ของ เอ็ดการ์ เดล

            ขั้น ที่ 1 ประสบการณ์ตรง (Direct or Purposeful Experiences) เป็นสื่อการสอนที่สร้างประสบการณ์ให้ผู้เรียนสามารถรับรู้และเรียนรู้ได้ ด้วยตนเอง ลงมือปฏิบัติกิจกรรมด้วยตนเอง เข้าไปอยู่ในสถานการณ์จริงและได้สัมผัสด้วยตนเองจากประสาทสัมผัสทั้งห้า ตัวอย่างเช่น การทดลองผสมสารเคมี การฝึกหัดทำอาหาร การฝึกหัดตัดเย็บเสื้อผ้า เป็นต้น

    ขั้นที่  2  ประสบการณ์จำลอง

               ขั้น ที่  2 ประสบการณ์จำลอง (Contrived experience) เป็นสื่อการสอนที่ผู้เรียนเรียนรู้จากประสบการณ์ที่ใกล้เคียงกับความเป็น จริงที่สุดแต่ไม่ใช่ความเป็นจริง อาจเป็นสิ่งของจำลอง หรือสถานการณ์จำลอง ตัวอย่างเช่น การฝึกหัดผ่าตัดตาด้วยบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เป็นต้น

   ขั้นที่ 3 ประสบการณ์นาฏการ

                ขั้น ที่ 3 ประสบการณ์นาฏการหรือการแสดง (Dramatized Experience) เป็นสื่อการสอนที่ผู้เรียนเรียนรู้จากประสบการณ์ ในการแสดงบทบาทสมมติ หรือการแสดงละคร เพื่อเป็นประสบการณ์ให้แก่ผู้เรียน นิยมใช้สอนในเนื้อหาที่ข้อมีจำกัดเรื่องยุคสมัยหรือเวลา

    ขั้นที่ 4 การสาธิต

                ขั้น ที่ 4 การสาธิต (Demonstration)เป็นสื่อการสอนที่ผู้เรียนเรียนรู้จากการดูการแสดงหรือการ กระทำประกอบคำอธิบาย เพื่อให้เห็นลำดับขั้นตอนของการกระทำนั้น ๆ เช่น การสาธิตการอาบน้ำเด็กแรกเกิด การสาธิตการแกะสลักผลไม้ เป็นต้น

   ขั้นที่ 5 การศึกษานอกสถานที่ (Field Trip)

               ขั้น ที่ 5 การศึกษานอกสถานที่ (Field Trip)  การพานักเรียนไปศึกษายังแหล่งความรู้นอกห้องเรียน  เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียนรู้หลายๆด้าน  ได้แก่  การศึกษาความรู้จากสถานที่สำคัญ  เช่น  โบราณสถาน  โรงงาน  อุตสาหกรรม  เป็นต้น

    ขั้นที่ 6 นิทรรศการ (Exhibition)

               ขั้น ที่ 6 นิทรรศการ (Exhibition)  คือ การจัดแสดงสิ่งต่างๆ  รวมทั้งมีการสาธิตและการฉายภาพยนตร์ประกอบเพื่อให้ประสบการณ์ในการเรียนรู้ แก่ผู้เรียนหลายด้าน  ได้แก่  การจัดป้ายนิทรรศการ  การจัดแสดงผลงานนักเรียน

    ขั้นที่ 7 โทรทัศน์

                 ขั้น ที่ 7 โทรทัศน์ (Television) เป็นการใช้โทรทัศน์เป็นสื่อในการสอนโดยเฉพาะ เน้นที่โทรทัศน์การศึกษาและโทรทัศน์เพื่อการเรียนการสอน เป็นการสอนหรือให้ข้อมูลความรู้แก่ผู้เรียนหรือผู้ชมที่อยู่ในห้องเรียนและ ทางบ้าน ใช้ทั้งระบบวงจรปิดและวงจรเปิด ซึ่งการสอนอาจเป็นการบันทึกลงเทปวีดิทัศน์ หรือเป็นรายการสดก็ได้ การใช้สื่อการสอนในกรณีนี้ผู้เรียนจะเกิดการเรียนรู้จากการชมโทรทัศน์

   ขั้นที่ 8 ภาพยนตร์

              ขั้นที่ 8 ภาพยนตร์ (Motion Picture)เป็นการใช้ภาพยนตร์ที่มีลักษณะเป็นภาพเคลื่อนไหว มีเสียงประกอบ และได้บันทึกลงไว้ในแผ่นฟิล์ม มาเป็นสื่อในการสอน ผู้เรียนจะได้เรียนรู้หรือได้รับประสบการณ์ทั้งจากภาพและเสียง หรือจากภาพอย่างเดียวก็ได้ในกรณีที่เป็นภาพยนตร์เงียบ

 ขั้นที่ 9 การบันทึกเสียง วิทยุ และภาพนิ่ง

             ขั้นที่ 9 การบันทึกเสียง วิทยุ และภาพนิ่ง (Recording, Radio and Picture)  ได้แก่  เทปบันทึกเสียง  แผ่นเสียง  วิทยุ  ซึ่งต้องอาศัยเรื่องการขยายเสียง  ส่วนภาพนิ่ง  ได้แก่  รูปภาพทั้งชนิดโปร่งแสงที่ใช้กับเครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ (Overhead  projector)  สไลด์ (Slide)  ภาพนิ่งจากคอมพิวเตอร์  และ ภาพบันทึกเสียงที่ใช้กับเครื่องฉายภาพทึบแสง (Overhead  projector)

ขั้นที่ 10 ทัศนสัญลักษณ์

            ขั้นที่ 10 ทัศนสัญลักษณ์  (Visual Symbol)  มีความเป็นนามธรรมมากขึ้น  จำเป็นที่จะต้องคำนึงถึงประสบการณ์ของผู้เรียนเป็นพื้นฐาน  ในการเลือกนำไปใช้  สื่อที่จัดอยู่ในประเภทนี้  คือ  แผนภูมิ  แผนสถิติ  ภาพโฆษณา  การ์ตูน  แผนที่  และสัญลักษณ์ต่างเป็นต้น

   ขั้นที่ 11 วจนสัญลักษณ์

           ขั้นที่ 11 วจนสัญลักษณ์ (Verbal Symbol) เป็นสื่อการสอนที่อยู่ในรูปแบบของคำพูด คำบรรยาย ตัวหนังสือ ตัวเลข หรือสัญลักษณ์พิเศษต่างๆ ที่ใช้ในภาษาการเขียน ประสบการณ์การเรียนรู้ที่จัดให้ผู้เรียนโดยผ่านสื่อประเภทนี้ จัดว่าเป็นประสบการณ์ขั้นที่มีความเป็นนามธรรมมากที่สุด

 
สื่อแบ่งตามทรัพยากรการเรียนรู้

โดนัลด์  พี. อีลี

                      1.  คน  (people)

2.วัสดุ (materials)

3. อาคารสถานที่ (settings)

4. เครื่องมือและอุปกรณ์ (tools  and  equipment)

5. กิจกรรม (activities)

 คุณค่าของสื่อการสอน

 สื่อกับผู้เรียน

สื่อการเรียนการสอนมีความสำคัญและคุณค่าต่อผู้เรียนดังนี้

—    เป็นสิ่งช่วยให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ  เพราะช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจเนื้อหาบทเรียนที่ยุ่งยากซับซ้อนได้ง่าย ขึ้นในระยะเวลาอันสั้น  และช่วยให้เกิดความคิดรวบยอดในเรื่องนั้นได้อย่างถูกต้องและรวดเร็ว

—    สื่อจะช่วยกระตุ้นและสร้างความเข้าใจให้กับผู้เรียนทำให้เกิดความรู้สนุกสนานและไม่รู้สึกเบื่อหน่ายการเรียน

—    การใช้สื่อจะทำให้ผู้เรียนมีความเข้าใจตรงกันหากเป็นเรื่องของนามธรรมและยาก ต่อความเข้าใจ  และช่วยให้เกิดประสบการณ์ร่วมกันในวิชาที่เรียน

—    สื่อช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียน  ทำให้เกิดมนุษยสัมพันธ์อันดีในระหว่างผู้เรียนด้วยกันเองและกับผู้สอนด้วย

—    สร้างเสริมลักษณะที่ดีในการศึกษาค้นคว้าหาความรู้  ช่วยให้ผู้เรียนเกิดความคิดสร้างสรรค์จากการใช้สื่อเหล่านี้

—    ช่วยแก้ปัญหาเรื่องของความแตกต่างระหว่างบุคคลโดยการจัดให้มีการใช้สื่อในการศึกษารายบุคคล

  สื่อกับผู้สอน

—    สื่อการเรียนการสอนมีความสำคัญและคุณค่าต่อผู้สอนดังนี้

—    การใช้วัสดุอุปกรณ์ต่างๆประกอบการเรียนการสอน  เป็นการช่วยให้บรรยากาศในการสอนน่าสนใจยิ่งขึ้น  ทำให้ผู้สอนมีความกระตือรือร้นในการสอนมากกว่าวิธีการที่เคยใช้การบรรยายแต่ เพียงอย่างเดียว   และเป็นการสร้างความเชื่อมั่นในตัวเองให้เพิ่มขึ้นด้วย

—    ช่วยแบ่งเบาภาระของผู้สอนในด้านการเตรียมเนื้อหาเพราะสามารถนำสื่อมาใช้ซ้ำได้  และบางอาจให้นักศึกษาเนื้อหาจากสื่อได้เอง

—    เป็นการกระตุ้นให้ผู้สอนตื่นตัวอยู่เสมอในการเตรียมและผลผลิตวัสดุและเรื่อง ราวใหม่ๆเพื่อใช้เป็นสื่อการสอน  ตลอดจนคิดค้นเทคนิควิธีการต่างๆ  เพื่อให้การเรียนรู้น่าสนใจยิ่งขึ้น

  หลักการใช้สื่อการสอน

—    เตรียมตัวผู้สอน

—    เตรียมจัดสภาพแวดล้อม

—    เตรียมพร้อมผู้เรียน

—    การใช้สื่อ

—    การประเมินติดตามผล

—    ขั้นตอนการใช้สื่อการสอน

—    ขั้นนำสู่บทเรียน

—    ขั้นดำเนินการสอนหรือประกอบกิจกรรมการเรียน

—    ขั้นวิเคราะห์และฝึกปฏิบัติ

—    ขั้นสรุปบทเรียน

—    ขั้นประเมินผู้เรียน

—    ประเภทและคุณสมบัติของสื่อการสอน

-     สื่อการสอนประเภทไม่ใช้เครื่องฉาย

—   สิ่งพิมพ์ต่างๆ เช่น หนังสือ  ตำราเรียน  คู่มือ  วารสาร  ฯลฯ

ข้อดี

-   เป็นสื่อการเรียนรู้ที่ดีที่สุดวิธีหนึ่ง

-   สามารถอ่านได้ตามอัตราความสามารถแต่ละบุคคล

-   เหมาะสำหรับการอ้างอิง

-   สะดวกในการพกพา

-   ทำสำเนาจำนวนมากได้ง่าย

ข้อเสีย

-   ถ้าจะให้ได้สิ่งพิมพ์ที่คุณภาพดีต้องใช้ต้นทุนในการผลิตสูง

-   บางครั้งต้องพิมพ์ใหม่เพื่อปรับปรุงข้อมูลที่ล้าสมัย

-   ผู้ที่ไม่รู้หนังสือไม่สามารถอ่านหรือทบทวนให้เข้าใจได้

-   ไม่สะดวกในการแก้ไขปรับปรุง ของจริง  ของตัวอย่าง

ข้อดี

—    แสดงภาพได้ตามความเป็นจริง

—    สัมผัสได้ด้วยประสาทสัมผัสทั้งห้า

—    สามารถจับต้องและพิจารณารายละเอียดได้

ข้อเสีย

—    บางครั้งอาจจะลำบากในการจัดหา

—    ของบางสิ่งอาจมีขนาดใหญ่เกินกว่าจะนำมาแสดงได้

—    บางครั้งของนั้นอาจมีราคาสูงเกินไป

—    ปกติเหมาะสำหรับการเสนอต่อกลุ่มย่อย

—    เก็บรักษาลำบากของจำลอง  หุ่นจำลอง  ขนาดเท่า  ย่อส่วน  หรือ  ขยายของจริง

ข้อดี

—    อยู่ในลักษณะ  3  มิติ

—    สามารถจับต้องพิจารณารายละเอียดได้

—    เหมาะในการนำเสนอที่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

—    สามารถใช้แสดงหน้าที่และลักษณะส่วนประกอบ

—    หุ่นบางอย่างสามารถผลิตได้ด้วยวัสดุท้องถิ่นที่หาได้ง่าย

ข้อเสีย

—    ต้องอาศัยความชำนาญในการผลิตส่วนมากจะราคาแพง

—    ปกติเหมาะสำหรับการแสดงต่อกลุ่มย่อย

—    ถ้าทำได้ไม่เหมือนของจริงทุกประการ บางครั้งอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้

—    สื่อการเรียนการสอนประเภทใช้เครื่องฉายวัสดุและอุปกรณ์ประเภทเสนอภาพนิ่ง แผ่นโปร่งใสและเครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ

ข้อดี

—    สามารถใช้ได้ในที่มีแสงสว่าง

—    เหมาะสำหรับผู้เรียนกลุ่มใหญ่

—    ผู้สอนหันหน้าเข้าหาผู้เรียนได้

—    ผู้สอนสามารถเตรียมแผ่นโปร่งใสไว้ใช้ล่วงหน้า  หรือสามารถเขียนลงไปพร้อมทำการบรรยายเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจ

—    แผ่นโปร่งใสบางประเภทสามารถแสดงให้การเคลื่อนไหวได้บ้าง

ข้อเสีย

—    ถ้าจะผลิตแผ่นโปร่งใสมีลักษณะพิเศษจะต้องลงทุนสูง

—    ผู้เรียนไม่มีบทบาทร่วมในการใช้อุปกรณ์ สไลด์และเครื่องฉายสไลด์

ข้อดี

—    เหมาะสำหรับผู้เรียนกลุ่มใหญ่และกลุ่มเล็ก

—    ผลิตง่ายและทำสำเนาได้ง่ายเช่นกัน

—    สามารถเปลี่ยนรูปในการสอนได้ตามความต้องการ

—    สามารถปรับเปลี่ยนรูปได้ตามความต้องการของเนื้อเรื่อง

—    ใช้สะดวก  เก็บรักษาง่าย

—    ใช้ประกอบกับเครื่องบันทึกเสียงในการผสมสัญญาณเสียงและภาพ

—    สามารถใช้ได้กับเครื่องฉายที่ใช้ไฟฟ้าหรือแบตเตอรี่

ข้อเสีย

—    ต้องฉายในห้องมืดพอสมควรยกเว้นจะมีจอ  Daylight  Screen

—    การถ่ายทำชุดสไลด์ที่ดีต้องมีการวางแผนทำบทสคริปต์  การถ่ายทำและการจัดภาพเป็นชุด

—   เครื่องวีดีโอโปรเจกเตอร์ หรือ เครื่องแอลซีดี

ข้อดี

—    ใช้กับอุปกรณ์ได้หลายประเภท

—    สามารถเสนอภาพขนาดใหญ่จากอุปกรณ์ต่างๆ  เพื่อให้เห็นภาพได้อย่างทั่วถึง  โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเรียนการสอนด้วยคอมพิวเตอร์

ข้อเสีย

—    ถ้าต้องการเสนอภาพคมชัดมากๆจะต้องใช้เครื่องที่มีราคาสูง

—    ต้องมีความรู้ในการต่อสายเข้ากับเครื่องให้ถูกต้อง

—    ต้องระวังในการใช้งานและการปิด/เปิดเพื่อถนอมหลอดฉาย

—    สื่อการสอนประเภทใช้เครื่องฉายวัสดุและอุปกรณ์ประเภทเสนอภาพเคลื่อนไหว

        โทรทัศน์วงจรปิด

ข้อดี

—    เหมาะสำหรับผู้เรียนกลุ่มเล็กและกลุ่มใหญ่

—    ใช้ถ่ายทอดเหตุการณ์หรือการสอนที่ผู้เรียน/ผู้ชมไม่สามารถรวมกันอยู่ในบริเวณที่เรียน/ที่ชมพร้อมกันได้

—    สามารถใช้ร่วมกับวีดีทัศน์ในการส่งภาพได้

ข้อเสีย

—    รับภาพได้เฉพาะในบริเวณที่กำหนดไว้เท่านั้น

—    ถ้าต้องการถ่ายทอดภาพหลายจุดต้องเสียค่าใช้จ่ายในการติดตั้งจอภาพในบริเวณต่างๆ

     โทรทัศน์วงจรเปิด

ข้อดี

—    สามารถใช้ได้กับผู้เรียนหรือผู้ชมไม่จำกัดจำนวน  และสามารถแพร่สัญญาณไปได้ในระยะไกลๆ

—    ช่วยลดภาระของผู้สอนคือ  แทนที่จะต้องบรรยายหลายครั้งหรือหลายแห่งในหัวข้อเดียวกันต่อผู้เรียน หลายกลุ่ม  ก็ใช้การแพร่สัญญาณไปยังที่ต่างๆได้ในเวลาเดียวกัน

ข้อเสีย

—    การจัดรายการที่ดีต้องใช้ต้นทุนสูงมากและต้องใช้ช่างเทคนิคในการผลิตรายการ เป็นสื่อสารทางเดียว  ทำให้ผู้เรียนไม่สามารถถามข้อสงสัยได้ในทันที  และผู้สอนไม่สามารถทราบการตอบสนองของผู้เรียนได้รายการที่เสนออาจไม่ตรงกับ ตารางสอนหรือบทเรียนวิดีทัศน์

ข้อดี

—    สามารถใช้ได้กับผู้เรียนกลุ่มเล็กและกลุ่มใหญ่

—    สามารถซ้ำเมื่อผู้เรียนไม่เข้าใจหรือทบทวน

—    แสดงการเคลื่อนไหวของภาพประกอบเสียงที่ให้ความรู้สึกใกล้เคียงของจริงมาก

ข้อเสีย

—    ต้นทุนอุปกรณ์และการผลิตที่มีคุณภาพดีมีราคาสูง  และต้องใช้ช่างเทคนิคในการผลิต/จัดรายการ

—    ตัวอักษรที่ปรากฏบนจอโทรทัศน์มีขนาดเล็กอ่านยาก

—    แถบเทปเสื่อมสภาพได้ง่าย

                        สื่อการสอนประเภทเครื่องเสียงวิทยุ

ข้อดี

—    สามารถใช้กับผู้เรียนกลุ่มเล็กกลุ่มใหญ่  หรือรายบุคคล

—    ระยะกระจายเสียงกว้างและถ่ายทอดได้ในระยะไกลๆ

—    ลดภาระของผู้สอนหรือผู้บรรยายในการเดินทางไปสอนในที่ต่างๆ

—    สามารถให้ความรู้แก่ผู้ที่ไม่สามารถอ่านเขียนจากใช้ทักษะในการฟังเพียงอย่างเดียว

ดึงดูดความสนใจได้ดี

 เครื่องรับวิทยุราคาถูกและสามารถใช้กับแบตเตอรี่ได้

ข้อเสีย

—    ต้องใช้ห้องที่ทำขึ้นเฉพาะเพื่อการกระจายเสียง

—    ผู้ฟังหรือเรียนต้องปรับตัวเข้าหารายการ  เนื่องจากผู้บรรยายไม่สามารถปรับตัวเข้าหาผู้ฟังได้

—    เป็นการสื่อสารทางเดียวทำให้ผู้บรรยายไม่สามารถทราบปฏิกิริยาสนองกลับของผู้ฟัง

  เทปบันทึกเสียง

ข้อดี

—    ใช้ได้โดยไม่จำกัดจำนวนผู้เรียน

—    เหมาะสำหรับการเรียนรู้ด้วยตนเองหรือกับกลุ่มย่อย

—    การเปิด/ปิด/เดินหน้า  ย้อนกลับสามารถทำได้สะดวก

—    ต้นทุนการผลิตต่ำ

—    อุปกรณ์ราคาถูกและสามารถใช้กับแบตเตอรี่ได้

ข้อเสีย

—    การบันทึกเสียงที่คุณภาพดีจำเป็นต้องใช้ห้องและอุปกรณ์ที่ดีมีคุณภาพสูง

—    ต้องมีความชำนาญพอสมควรในการตัดต่อเทป

—    ต้องระมัดระวังในการเก็บรักษา

—    แผ่นซีดี

ข้อดี

—    บันทึกเสียงประเภทต่างๆในระบบดิจิทัลที่ให้ความคมชัดมาก

—    เรียกค้นข้อมูลเสียงได้รวดเร็ว

—    มีความทนทานใช้งานได้นาน

—    ขนาดเล็กกะทัดรัดเหมาะแก่การพกพา

ข้อเสีย

—    ไม่สามารถบันทึกได้ถ้าใช้แผ่น  CD-R

—    เครื่องเล่นมีราคาสูงกว่าเครื่องเล่นเทปเสียง

—    สื่อประสมเชิงโต้ตอบ  (Interactive  Multimedia)

—    คอมพิวเตอร์

ข้อดี

—    ใช้งานได้หลายประเภท  เช่นคำนวณ  จัดเก็บฐานข้อมูล  งานกราฟิก  จัดหน้าสิ่งพิมพ์  ฯลฯ

—    ใช้แก้ปัญหาต่างๆที่ซับซ้อน

—    เสนอข้อมูลได้หลายประเภท

—    มีการโต้ตอบกับผู้เรียน

—    สามารถบันทึกข้อมูลเก็บไว้ในหน่วยความจำอื่น  เช่น  แผ่นซีดี

—    ใช้ร่วมกับโมเด็มหรือแบบไร้สายเพื่อใช้บนอินเตอร์เน็ตเพื่อการสื่อสารข้อมูลกับฐานข้อมูลอื่นๆได้ทั่วโลก

ข้อเสีย

—    เครื่องที่มีสมรรถนะการใช้งานสูงจะมีราคาสูงพอสมควร

—    ต้องมีการบำรุงรักษาตามระยะเวลา

—    ต้องใช้กับโปรแกรมซอฟต์แวร์ประเภทต่างๆ  จึงจะใช้งานได้

—    มีการเปลี่ยนแปลงด้านอุปกรณ์  เช่น  ความเร็วต่างๆจนทำให้เครื่องที่มีอยู่ล้าสมัยได้เร็ว

—    บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน (ซีเอไอ)

ข้อดี

—    ผู้เรียนสามารถมีปฏิสัมพันธ์โต้ตอบกับบทเรียนได้

—    สามารถให้ผลป้อนกลับได้ในทันที

—    มีรูปแบบบทเรียนให้เลือกใช้มากมาย  เช่น  การสอน  ทบทวน  เกม การจำลอง

—    เสนอบทเรียนได้ทั้งลักษณะตัวอักษรภาพ  และเสียง

—    ผู้เรียนสามารถทบทวนเนื้อหา

—    บทเรียนและทำกิจกรรมได้ตามความสามารถของตนในลักษณะการศึกษารายบุคคล

ข้อเสีย

—    ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญในการเขียนโปรแกรมบทเรียน

—    โปรแกรมซอฟต์แวร์บางประเภทมีราคาสูงพอควร

—    แผ่นซีดี  ซีดีอาร์  และ  ซีดีอาร์ดับเบิลยู

ข้อดี

—    สามารถบันทึกข้อมูลได้มากถึง  700     เมกะไบต์

—    บันทึกข้อมูลได้ทั้งตัวอักษร  ภาพนิ่ง  กราฟิก  แอนิเมชั่น  เคลื่อนไหวแบบวีดีทัศน์  และเสียง

—    ไม่มีการเผลอลบข้อมูลที่บันทึกไว้  แล้ว

—    ค้นข้อมูลได้เร็วและถูกต้อง

—    มีอายุการใช้งานนานและยากแก่การบุบสลาย

—    ขนาดเล็กกะทัดรัดเหมาะแก่การพกพา

ข้อเสีย

—    แผ่นซีดีรอมและแผ่นซีดีอาร์จะไม่สามารถบันทึกทับข้อมูลเดิมได้

—    ต้องใช้เล่นร่วมกับคอมพิวเตอร์

—    รูปแบบและวิธีการการใช้เทคโนโลยีในการเรียนการสอน

—    สื่อหลายมิติ

ข้อดี

—    สามารถอ่านเนื้อหาในตอนใดที่ต้องการได้โดยไม่ต้องเรียงตามลำดับเชื่อมโยงข้อมูลได้สะดวก

—    เนื้อหาบทเรียนมีทั้งภาพกราฟิก       ภาพวีดีทัศน์  เสียงพูด  เสียงดนตรี

—    ผู้เรียนสามารถโต้ตอบกับบทเรียนและได้รับผลป้อนกลับทันที

ข้อจำกัด

—      ต้องใช้โปรแกรมซอฟต์แวร์ที่มีคุณภาพสูงในการผลิตบทเรียน

—    ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญในการสร้างบทเรียน

—    ต้องใช้ร่วมกับคอมพิวเตอร์  คุณภาพสูง

—    การผลิตบทเรียนที่ดีต้องใช้อุปกรณ์ร่วมหลายอย่าง   เช่น  เครื่องเสียง  กล้องดิจิทัล

—    อินเทอร์เน็ต (Internet)

ข้อดี

—    ค้นคว้าข้อมูลได้ทั่วโลก

—    ติดตามข่าวสารความรู้ได้อย่างรวดเร็ว

—    สนทนากับผู้ที่อยู่ห่างไกล

—    รับส่งไปรษณีย์  รูปแบบข้อความ  ภาพ  และเสียงได้

—    ใช้ในการเรียนการสอนได้มากมายหลายรูปแบบ  เช่นการสอนบนเว็บทางไกล

 ข้อจำกัด

—    ข้อมูลที่ได้อาจไม่ถูกต้องเพราะไม่มีใครรับรอง

—    ต้องมีการศึกษาใช้งานเพื่อสืบค้นข้อมูล

—    ประชาชนไม่มีความรู้ด้านไอที

—    การสอนบนเว็บ

ข้อดี

—    ขยายโอกาสให้ผู้เรียนรอบโลก

—    เรียนด้วยการสื่อสารหลายแบบ

—    มีการเรียนทั้งแบบประสานเวลาและแบบไม่ประสานเวลา

ข้อจำกัด

—    ผู้สอนและเรียนอาจไม่พบหน้ากันเลย  อาจทำให้ผู้เรียนบางคนอึดอัดและไม่สะดวกในการเรียน

—    ผู้สอนต้องใช้เวลาเตรียมการสอนมากกว่าปกติ

—    ผู้เรียนต้องรู้จักควบคุมการเรียนของตนเองจึงจะประสบผลสำเร็จในการเรียนได้

About these ads